Obróć urządzenie

Aby strona wyświetlała się prawidłowo

Obróć urządzenie Zamknij

Poliole i guma bez cukru

Gumy bez cukru są tradycyjnie słodzone słodzikami zawierającymi poliole (alkohole cukrowe). Do polioli zaliczamy sorbitol, mannitol, ksylitol oraz mieszaniny tych związków. Poliole wpływają korzystnie na zdrowie jamy ustnej: pomagają pobudzać wytwarzanie śliny i nie powodują spadku pH. Poliole Efektem końcowym jest podwyższenie poziomu pH płytki, a tym samym ochrona zębów po jedzeniu i piciu. Wyniki najnowszych przeglądów systematycznych wskazują, że regularne stosowanie gumy do żucia z dodatkiem polioli prowadzi do zmniejszenia próchnicy i jest skutecznym uzupełnieniem pielęgnacji jamy ustnej.

Usuwanie resztek oraz neutralizowanie płytki

Ksylitol to 5-węglowy alkohol cukrowy należący do grupy polioli, który został dopuszczony jako dodatek do żywności, farmaceutyków oraz produktów do pielęgnacji jamy ustnej w ponad 35 krajach na całym świecie. Naturalnie pojawia się jedynie w niewielkich ilościach w wielu roślinach, w tym owocach i warzywach, takich jak maliny, truskawki, śliwki, sałata, grzyby i kalafior oraz drzewa. Powstaje także w wyniku procesów mikrobiologicznych, w tym fermentacji i procesów enzymatycznych w bakteriach, grzybach i drożdżach. Człowiek dorosły może wytworzyć aż 15 gramów ksylitolu, będącego produktem ubocznym prawidłowego metabolizmu glukozy. Ksylitol można także produkować metodą przemysłową i to właśnie jest główny sposób jego pozyskiwania w obecnych czasach. W porównaniu do innych postaci słodzików, w tym sorbitolu i innych sześciowęglowych słodzików, ksylitol jest bakteriostatyczny i hamuje rozwój bakterii.

Dodatek ksylitolu do gum bezcukrowych jest obiecującym sposobem zapewnienia pacjentom udowodnionych korzyści z żucia gumy bezcukrowej dla zdrowia jamy ustnej.

Te dobroczynne właściwości ksylitolu mają szczególne znaczenie biorąc pod uwagę obecne zwyczaje żywieniowe. Na całym świecie ludzie jedzą częściej w ciągu dnia, często poza domem, przez co zęby narażone są na zwiększone ryzyko próchnicy. Na skutek bakteryjnej produkcji kwasów po spożyciu węglowodanów ulegających fermentacji obniża się poziom pH płytki. Ksylitol w produktach do pielęgnacji jamy ustnej, takich jak guma do żucia, może pomóc w zmianie środowiska bakteryjnego oraz w utrzymaniu zdrowych zębów po jedzeniu i piciu.

W oparciu o prace rozpoczęte przez Finów w latach siedemdziesiątych XX wieku, przez ostatnich czterdzieści lat przeprowadzono wiele badań mających na celu pomiar korzystnego wpływu ksylitolu na zdrowie jamy ustnej, a w szczególności jego wpływu na próchnicę zębową. Jak zauważyła w 2011 roku Amerykańska Akademia Stomatologii Dziecięcej (American Academy of Pediatric Dentistry), kilka badań klinicznych dowiodło obniżenia ogólnej zachorowalności na próchnicę oraz tempa jej rozwoju u dzieci przyjmujących ksylitol codziennie przez 12 – 40 miesięcy oraz utrzymanie długofalowych korzyści w postaci zmniejszenia próchnicy przez okres do pięciu lat w przypadku osób, które przestały spożywać ksylitol. Wykazano, że ksylitol wykazuje największą skuteczność w przypadku zębów wyrzynających się, a niektóre dowody wskazują na to, że kobiety w ciąży i karmiące marki, które spożywają ksylitol, mogą zmniejszyć przekazywalność bakterii SM, a także zredukować zachorowalność na próchnicę zębową u swoich dzieci.

Niemieccy i francuscy naukowcy jako pierwsi odkryli ksylitol w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Mimo, że został dopuszczony jako dodatek do żywności w 1963 r. przez Amerykańską Administrację Żywności i Leków (U.S. FDA), dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku zaczął być postrzegany i stosowany jako narzędzie do pielęgnacji jamy ustnej, kiedy to badacze finlandzcy wykazali, że przynosi znaczące korzyści w obszarze pielęgnacji zębów.

Dobroczynne właściwości ksylitolu w obszarze pielęgnacji jamy ustnej wiążą się z jego wpływem na bakterie gram dodatnie Streptococcus mutans (SM) znajdujące się w płytce nazębnej oraz ślinie. Badania dowiodły, że ksylitol zakłóca proces wytwarzania energii przez bakterie SM, prowadząc do śmierci komórkowej. Ponadto badania wykazały, że u ludzi spożywających ksylitol w ilościach skutecznych z klinicznego punktu widzenia, szczepy bakterii SM charakteryzują się ograniczoną zdolnością przywierania do zębów oraz zmniejszeniem właściwości bakteriologicznych (np. wytwarzają mniej kwasów).

Rola ksylitolu w procesie remineralizacji

O ile badania kliniczne produktów zawierających w swoim składzie ksylitol, takich jak słodycze czy pastylki do ssania, przyniosły mieszane rezultaty jeżeli chodzi o korzyści w obszarze pielęgnacji jamy ustnej, to badania nad gumą do żucia bez cukru, zawierającą ksylitol, konsekwentnie wskazują na znaczne obniżenie zachorowalności na próchnicę wraz z upływem czasu. Na ich tle wyróżniają się cztery badania, które objęły swoim zakresem gumy do żucia bez cukru słodzone wyłącznie ksylitolem lub ksylitolem w połączeniu z sorbitolem. W jednym badaniu stwierdzono największe zmniejszenie ryzyka wystąpienia dalszej próchnicy w przypadku gumy do żucia zawierającej 100% polioli w postaci ksylitolu. Niemniej jednak badanie to dowiodło także, że poziom zmniejszenia ryzyka różnił się w zależności od tego, pod jaką postacią występowała guma (np. pastylki lub podłużne listki), jak również w zależności od proporcji ksylitolu. Pozostałe trzy badania nie wykazały przewagi tylko i wyłącznie ksylitolu.

Autor artykułu przeglądowego opublikowanego w magazynie wydawanym przez Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne (ang. American Dental Association, ADA) porównał hamujące próchnicę działanie gumy do żucia słodzonej przy pomocy sorbitolu i ksylitolu oraz ocenił rolę tych produktów w zapobieganiu próchnicy, dokonując przeglądu szeregu badań, w tym randomizowanych prób klinicznych prowadzonych na znaczącej liczbie uczestników, oraz obserwacji. Ustalił, że – w przypadku wszystkich badanych protokołów – w porównaniu do gumy słodzonej cukrem, guma słodzona sorbitolem wykazuje niską próchnicotwórczość, jeżeli żuje się ją nie częściej niż trzy razy dziennie, oraz że guma słodzona ksylitolem nie jest próchnicotwórcza. Zauważył także, że w wielu opracowaniach twierdzono, że guma słodzona ksylitolem ma działanie przeciwpróchnicze, przy czym zasugerował, że twierdzenia te wymagają dalszych badań.

Autor artykułu przeglądowego opublikowanego w magazynie wydawanym przez Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne (ang. American Dental Association, ADA) porównał hamujące próchnicę działanie gumy do żucia słodzonej przy pomocy sorbitolu i ksylitolu oraz ocenił rolę tych produktów w zapobieganiu próchnicy, dokonując przeglądu szeregu badań, w tym randomizowanych prób klinicznych prowadzonych na znaczącej liczbie uczestników, oraz obserwacji. Ustalił, że – w przypadku wszystkich badanych protokołów – w porównaniu do gumy słodzonej cukrem, guma słodzona sorbitolem wykazuje niską próchnicotwórczość, jeżeli żuje się ją nie częściej niż trzy razy dziennie, oraz że guma słodzona ksylitolem nie jest próchnicotwórcza. Zauważył także, że w wielu opracowaniach twierdzono, że guma słodzona ksylitolem ma działanie przeciwpróchnicze, przy czym zasugerował, że twierdzenia te wymagają dalszych badań.

Rola ksylitolu w procesie remineralizacji

Autor wysnuł dwa wnioski:

  1. Że istnieją wystarczająco mocne dowody na poparcie twierdzenia, że regularne stosowanie gumy słodzonej ksylitolem jest sposobem zapobiegania próchnicy
  2. Ksylitol może być promowany jako środek profilaktyczny dla zdrowia publicznego.

Autorzy twierdzili ponadto, że żucie gumy do żucia słodzonej ksylitolem, szczególnie w przypadku pacjentów, którzy lubią żuć gumę, może być bez trudu włączone do trybu życia, który obejmuje częste stosowanie fluoru, właściwą higienę jamy ustnej oraz regularne wizyty u stomatologa.

Dieta i higiena
Związek między dietą, odżywianiem się i rozwojem próchnicy
Ślina i zdrowie
Podsumowanie roli śliny w utrzymaniu zdrowia jamy ustnej i zapobieganiu chorobom jamy ustnej
Poliole i guma bez cukru
Obiecujący sposób zapewnienia udowodnionych korzyści z żucia gumy bezcukrowej dla zdrowia jamy ustnej
Guma dla higieny
Korzyści dla higieny jamy ustnej wynikające z żucia gumy bez cukru
Właściwości gumy bez cukru
Ważna rola, jaką guma bez cukru odgrywa w pielęgnacji jamy ustnej, jest szeroko uznawana i akceptowana przez ekspertów.
Często zadawane pytania
Czy składniki bezcukrowej gumy do żucia są szkodliwe dla zdrowia?